14 октябрьдән 16 октябрьгә кадәр «Мир» кинотеатрында «Тайм» Россия-Һиндстан бизнес-форумы кысаларында якты мәдәни вакыйга фильмнар күрсәтү булды. Өч көн дәвамында тамашачылар һинд кинематографистлары эшләре белән таныша, үзләре өчен заманча көнчыгыш сәнгатенең яңа чикләрен ача.

Фестивальнең ахыргы көне, 16 октябрьдә, автор киносын яратучылар өчен чын ачыш булды. Бу көнне тамашачылар игътибарына өч тасма тәкъдим ителде, аларның һәркайсы һинд чынбарлыгына кабатланмас карашларны чагылдыра.

«Кришнаштами: Книга сухих листьев» фильмы фестивальнең чын ачышы булды: ул Һиндстанда уникаль сынлы сурәтләр техникасында иҗат ителгән беренче тулы метражлы фильм булып тора. Сюжет нигезенә Вилоппилли Шридхара Менонның 1958 елда ук язылган шул ук исемдәге шигыре яткан.

Фильмны режиссер Абхилаш Бабу шәхсән үзе тәкъдим итте. Автор сүзләренчә, картина булдыру кыю тәҗрибә булган. Баштарак гадәти булмаган форматны сайлау классик уен лентасын төшерергә мөмкинлек бирмәгән чикләнгән бюджет сәбәпле билгеләнгән. Әмма нәкъ менә бу чикләү режиссерны яңа сәнгать карарларын эзләүгә этәрә. Нәтиҗәдә, тирән артхаус әсәре туа, анда хәрәкәтсез фотографияләрнең визуаль рәте ике тавышның тәэсирле диалогы белән тулыландырыла.

«Кришнаштами» —ул тормыш чигендә калган кешеләрның хокуксыз вакытлы тору үзәгендәге тарихы. Режиссер коры яфрак образларын һәм давылны кеше язмышларын күрсәтүче көчле метафоралар итеп файдалана. Абхилаш Бабу белдергәнчә, Менон поэмасы яшүсмерләрнең яраткан әсәре булган. Шул ук вакытта фильмның сценарие - режиссерның үз хыял җимеше: оригиналь шигырьдә геройларның бәяләмәсе турында сүз уңаеннан гына искә алына, ләкин аларның фаҗигасенең сәбәпләре һәм детальләре ачылмый. Режиссер исә бу каркасны тирән психологизм һәм шәхси кичерешләр белән тулыландыра.

Күрсәтүләргә килгән тамашачылар алымның гадәти булмавын һәм креативлыгын билгеләп үттеләр. Фильм катлаулы, интеллектуаль кино буларак кабул ителүгә карамастан, режиссерның төп фикере аудитория күңелендә җавап тапты: тормыш - гади нәрсә түгел, һәм һәр кеше аның тарихы сөйләнүенә лаек.

Режиссер Дипанкар Пракаш "Под тюрбаном" фильмын тәкъдим итте. Картина Рекхи тарихын сөйли - консерватив раджастхан гаиләсеннән булган яшь хатын-кызның тормышы бөтен нәсел исеменә күләгә ташлаган хәлдән соң җимерелә.

Фильм режиссер гаиләсе тормышындагы реаль вакыйгаларга нигезләнгән. Әмма фаҗига белән тәмамланган экран драмасыннан аермалы буларак, чынбарлыкта Дипанкарның туганнан туган сеңлесе сөйгәне белән кача алган. Режиссер сүзләренә караганда, бу гамәл бөтен гаилә өчен авыр сынау була: нәселнең башка кызлары кияүгә чыгарга омтылганда гаять зур кыенлыкларга юлыгалар, чөнки Һиндстанның төньягындагы җәмгыять каста чисталыгы һәм гаилә намусы мәсьәләләренә бик кырыс карый.

Дипанкар Пракаш фильм патриархаль торышның кискен мәсьәләләрен күтәрә дип ассызыклады: ир-атлар белән хәтта ризык сайлауны да килештерергә кирәк, кешеләрнең вакытларын югалтып, табибларга мөрәҗәгать итәсе урынга руханиларны өстен күрүләре кайчак кызганыч хәлләргә китергә мөмкин. Туган илендә фильмны кабул итеп бетермәүләре дә гаҗәп түгел: күпләр авторны дини һәм социаль нигезләрне җимерүдә гаепли.

Һәм һинд киносы фестиваленең йомгаклау фильмы «Маленькие-маленькие желания» картинасы булды. Картинаның сюжеты сихерле пейзажлар Варанаси дигән изге шәһәрдә ачыла, ул, продюсер Абиджит Бабуджи сүзләренчә, һәр индус өчен җан һәм тәнне яңарту урыны булып тора.

Аралашулары акрынлап дуслыктан яратуга омтылган ике җанның очраклы очрашу тарихы җанлы дискуссия тудырды. Тамашачыларны төп сорау кызыксындырды: ни өчен авторлар «хэппи-энд»тан баш тартты? Продюсер Абиджит Бабуджи фәлсәфи яктан килеп җавап бирде: «Фильм традицион бәхет белән тәмамланса, тамашачы кайгылы финал бирә торган тирән эмоциональ ләззәт ала алмас иде. Героиняның үлеме - аллегория. Бу җиңелү түгел, ә триумф: гомере буе чын бәхет мизгеле турында хыялланган хатын үз хыялына ирешкәч тормыштан китә", - дип уртаклашты продюсер.

"Тайм" форумы кысаларындагы кинокүрсәтүләр һинд ленталарын карау гына түгел, ә тирән әңгәмә өчен мәйданчык та булды. Шәхси трагедияләр һәм фәлсәфи уйланулар призмасы аша фильм иҗат итүчеләр Һиндстанны "биюләр иле" буларак түгел, ә катлаулы, үз традицияләрен яңадан аңлау процессында торучы тере җәмгыять буларак күрсәттеләр.

Россия тамашачысына "Мир" кинотеатрындагы әлеге өч көн изге, каршылыклы һәм чиксез ихлас күңелдән булган Һиндстанны чын мәгънәсендә күрү мөмкинлеге булды.